Alles is duur. Miljonair worden is onmogelijk. Dat lukt toch nooit. Dat is niet voor ons soort mensen. Geld is niet belangrijk. Ik ben het niet waard. De kans op succes is heel klein. In Nederland is het altijd slecht weer. Als ik stop met roken kom ik zeker tien kilo aan. Ik heb alles geprobeerd, maar die tien kilo komt er steeds weer bij. Kan ik niet. Verliefd zijn duurt altijd maar even. Ik ben niet geboren voor het geluk. Zo ben ik nu eenmaal, daar is niets aan te doen.

Deze gedachtegangen zijn het resultaat van conditionering. Wat dat betreft is ons denken niet vrij. Het is het gevolg van onze afkomst, onze opvoeding, ons geslacht, de mensen om ons heen, van onze sociaal-politieke en economische achtergrond, van de boeken die we lezen, onze ervaringen en van de informatie die door de jaren heen in ons is geïnjecteerd. Ons denken is dus geprogrammeerd, veelal onjuist, en doordrenkt van vooroordelen en uiteenlopende meningen.

Die programmering is het uitgangspunt van Neuro-Associatieve Conditionering (NAC), een techniek gebaseerd op Neurolinguïstisch Programmeren (NLP) en doorontwikkeld door Tony Robbins, de befaamde Amerikaanse levenscoach en spreker op het gebied van persoonlijke ontwikkeling.

Wij hebben een verwachting gekoppeld aan een handeling of een gebeurtenis. Die associatie is de neurale verbinding die we maken waaruit onze overtuiging ontstaat. Stel dat je als kind een keer geschrokken bent van een bla ende hond en dat je moeder op dat moment heeft geroepen: ‘Kijk uit, dat beest is gevaarlijk!’ Als je vandaag de dag op straat een hond tegenkomt, is het goed mogelijk dat je last krijgt van hartkloppingen en een versnelde ademhaling, terwijl ik in dezelfde situatie het beest aai en ermee begin te spelen. Jouw zenuwstelsel heeft een verbinding gemaakt tussen hond en gevaar en mijn verbinding is hond en knuffelen; dezelfde hond en dezelfde situatie beleefd vanuit verschillende perspectieven. Het is dus niet de situatie die bepalend is maar hoe je daarmee omgaat. Die fysieke handeling is altijd het resultaat van de signalen die je lichaam ontvangt vanuit je hersens. Oftewel: conditionering bepaalt voor een overgroot deel je gedrag.

Ongeveer vijf procent van ons gedrag is bewust. Die vijf procent heeft betrekking op keuzes en handelingen waar je bewust over nadenkt. Het overgrote deel (vijfennegentig procent) wordt aangestuurd vanuit ons onderbewustzijn. De meeste dingen die je doet, doe je op de automatische piloot: praten, bewegen, plassen, met je ogen knipperen, ademhalen, eten. Soms rijd je in de auto en merk je dat je ineens een stuk verderop bent. Je was met je aandacht niet bij het autorijden. Onbewust wist je toch te sturen. In de supermarkt waar je wekelijks boodschappen doet weet je blind alles te vinden. Totdat de schappen anders worden ingedeeld. Test je eigen onbewuste gedrag door bijvoorbeeld je afvalbak te verplaatsen van de keuken naar een andere plek in huis. Tel hoe vaak je de eerste dagen onbewust naar de vertrouwde plek loopt, waar nu geen afvalbak meer staat.
De mythe dat een verandering lang duurt en dat daar veel interne strijd voor geleverd moet worden is niet helemaal juist. Ook deze aanname is het gevolg van een geconditioneerde gedachte. Verandering kost tijd, hoor ik vaak. Of: iets aan je gedrag of aan je gewoontes veranderen gaat niet zomaar. Dat is juist. Blijvende verandering ontstaat door een nieuwe gewoonte te herhalen en dagelijks te trainen. De verandering zelf is echter het gevolg van een beslissing en een beslissing neem je in een fractie van een seconde. Mijn vader stopte na veertig jaar van de ene op de andere dag met roken. Het was de dag dat hij met loeiende sirenes naar een ziekenhuis werd vervoerd. Hij had een hartaanval en enkele uren later vijf bypasses. Nog steeds verlangt hij af en toe naar een sigaretje maar hij heeft er nooit meer een opgestoken.

Een radicale verandering is niet een kwestie van tijd of capaciteit, dat wil zeggen: het vermogen om te kunnen veranderen. Het is een kwestie van intrinsieke motivatie: verlangen of noodzaak en de wil om het te doen.

Het nieuwe gedragspatroon, de gewoonte, heeft tijd nodig om in te slijten. Dat vergt bewustzijn, aandacht en discipline. Neuro- associatieve conditionering is een proces waarmee je leert plezier te associëren met de dingen die je graag wilt. Daardoor ben je continu gemotiveerd en gedreven om te doen wat nodig is om te bereiken wat je wilt. Andersom moet je pijn weten te koppelen aan gedrag dat een geslaagd leven in de weg staat. Om een langdurige verandering te realiseren, moet je om te beginnen weten dat je op elk moment iets kunt veranderen. En nogmaals, de beslissing om te veranderen kost geen tijd. Het níet veranderen maar er wel over piekeren kost tijd.

Hoe groter de noodzaak of je verlangen, des te minder discipline, wilskracht en doorzettingsvermogen je nodig hebt. Weet dat jij verantwoordelijk bent voor jezelf en je gedrag, niemand anders. Neem je verantwoordelijkheid – ongeacht de omstandigheden. Alleen dan heb je controle over jezelf, of, zoals het in management- termen wordt genoemd: dan beschik je over persoonlijk leiderschap. Leef je leven aan de hand van je eigen regels, zoals je die hebt opgesteld in je persoonlijk statuut.

Hoop niet dat het makkelijker wordt, zorg dat je jezelf verbetert. Hoop niet op minder problemen, zorg voor meer vaardigheden. Hoop niet op minder uitdagingen, zorg voor meer wijsheid.
~ Jim Rohn ~

LEEF JE MOOISTE LEVEN,
Michael Pilarczyk

Design Your Own Life
Deze gratis online cursus zal je inzichten geven over je eigen denkwijze en over je gedrag. Het resultaat? Meer geluk, succes en innerlijke rust in je leven.

Meld je aan voor onze gratis cursus